اغلب بچه ها گاهي در خواب دچار کابوس شبانه مي شوند، ولي تعداد آنهايي که از جا بلند مي شوند و به سراغ مادر مي روند، زياد نيست. کابوس شبانه و وحشت شبانه با هم فرق دارند و براي مقابله با هريک از آنها بايد شيوه هاي متفاوتي را انتخاب کرد . کابوس شبانه تقريباً چهار برابر وحشت شبانه شيوع دارد و بيشتر بچه هاي سه تا چهار و هشت تا ده سال و بخصوص پسرها را تحت تأثير قرار مي دهد. بچه هايي که در کنار پدر و مادرشان مي خوابند، کمتر دچار کابوس شبانه مي شوند .

در وحشت شبانه معمولاً کودک با يک جيغ هولناک ازخواب مي پرد ، در رختخواب مي نشيند، به روبرو خيره مي شود، عرق مي کند و زيرلب کلماتي را به شکل نامفهومي زمزمه مي کند. او از حضور اطرافيان آگاهي ندارد، بيدار نمي شود و در مقابل بيدارشدن مقاومت مي کند .

کابوس شبانه معمولاً هنگامي پيش مي آيد که کودک از نظر رشد جسمي و رواني، سريع باشد و درباره دنياي پيرامون خود، آگاهي هاي جديدي پيدا کرده باشد. کودک در سن سه – چهار سالگي دائم جملاتش را با کلمه «چرا » شروع مي کند. کودکان هنگامي که مضطرب هستند، بيشتر کابوس مي بينند. کابوس حتماً نشانه اختلال عاطفي نيست، بلکه ديدن يک فيلم ترسناک يا شنيدن يک قصه، قبل از رفتن به رختخواب، ممکن است اين مسئله را به وجود آورد. ممکن است کودک با فرياد شما را صدا بزند و آشکارا نگران و مضطرب باشد، از خواب بپرد و خوابش را براي شما تعريف کند، هرچند بچه هاي کوچک نمي توانند توضيحي بدهند .

در طول روز، به سئوالاتش پاسخ مناسب سن او را بدهيد تا آرامش بيشتري پيدا کند . اگر کابوس شبانه به طورمکرر پيش مي آيد، بهتر است برنامه دلپذيري را براي هنگام خواب کودک فراهم کنيد، به او اطمينان خاطر بدهيد که خطري تهديدش نمي کند، بغلش کنيد، چراغ خوابش را روشن بگذاريد و عروسکي را که دوست دارد به دستش بدهيد .

وحشت هاي شبانه زياد نيست و معمولاً پسران چهار تا هفت ساله به آن دچار مي شوند . کودک از خواب عميق مي پرد و واقعاً وحشت مي کند، اما صبح هيچ چيز را به ياد نمي آورد. در اين اوقات، معمولاً کودک با يک جيغ هولناک ازخواب مي پرد ، در رختخواب مي نشيند، به روبرو خيره مي شود، عرق مي کند و زيرلب کلماتي را به شکل نامفهومي زمزمه مي کند. او از حضور اطرافيان آگاهي ندارد، بيدار نمي شود و در مقابل بيدارشدن مقاومت مي کند. درچنين وضعيتي ، کنار او بمانيد، ولي کاملاً آرام باشيد و بگذاريد بدون اين که از خواب بيدار شود، دوباره بخوابد .

اگر کابوس شبانه به طورمکرر پيش مي آيد، بهتر است برنامه دلپذيري را براي هنگام خواب کودک فراهم کنيد

شايدموقعي که مي خواهيد بغلش کنيد، شما را پس بزند. او نمي داند که شما آنجا هستيد. صبح هم از او چيزي نپرسيد، چون جوابي ندارد و فقط نگران مي شود. در چنين مواردي ، کودک را پانزده دقيقه قبل از آن که معمولاً وحشت شبانه اتفاق مي افتد، بيدار کنيد. با ديدن اولين نشانه افزايش حرکات او هم ، بيدارش کنيد و مطمئن باشيدکه اين عارضه در ظرف سه – چهار شب از بين مي رود .

گاهي اوقات مصرف دارو هم ضرورت پيدامي کند که البته منحصراً بايد با تجويز پزشک صورت بگيرد، ولي اغلب بچه ها بدون نياز به دارو، اين مرحله را پشت سر مي گذارند .

زهرا مدرس يزدي- روزنامه ايران

خانواده و زندگي - تنظيم براي تبيان: کهتري