آموزش عذرخواهي به کودک

شايد تصور کنيد عذرخواهي فقط عبارتي ساده است و اگر فرزندتان در قبال کار اشتباهي که انجام داده است به شما بگويد: «مرا ببخش»، واقعا به اشتباه خود پي برده است. ممکن است متعجب شويد اما بايد بدانيد عذرخواهي هيچ گاه ساده نيست - حتي براي بزرگسالان - اما براي يک کودک سخت ترين بخش اين است که بداند عذرخواهي به چه معناست و چه لزومي دارد؟ تلاش زيادي لازم است تا شما با مهرباني و آرامش به فرزندتان عذرخواستن را بياموزيد. پس براي اين کار:

از فرزندان کوچک تر شروع کنيد

1- آن ها را متوجه کنيد که چرا عذرخواهي لازم است؟ فرزندان کوچک تر به خصوص کودکان نوپا و در سنين قبل از دبستان، بسيار خودمحورند و به عکس العمل کودکان ديگر در برابر کاري که انجام داده اند، توجه ندارند. به کودک خود به آرامي توضيح دهيد که حرفي که زده يا کاري که انجام داده به بدن، وسايل يا احساسات شخص ديگري صدمه زده است.

2- قدم به قدم آموزش بدهيد. تنها گفتن اين که «بگو ببخشيد» براي يک کودک بي معناست مگر اين که بداند مفهومي که پشت اين جمله است چيست؟ در ابتدا ممکن است اين طور به نظر بيايد که کودک صرفا کلمات را بعد از شما تکرار مي کند، تا زماني که خودش ياد بگيرد مستقل و به جا از آن استفاده کند.

براي مثال: «من وقتي عروسکت را از تو گرفتم باعث شدم گريه کني، متاسفم که تو را ناراحت کردم، چه طور مي توانم جبران کنم؟»

3- وقتي خودتان اشتباهي مي کنيد، از کودکتان عذرخواهي کنيد. هيچ ابزار آموزشي قوي تر از اين نيست که شما رفتاري را که انتظار داريد از فرزندتان ببينيد برايش شبيه سازي کنيد. از کلماتي استفاده کنيد که فرزندتان بفهمد شما از کاري که انجام داده ايد ناراحت هستيد و مسئوليت آن را پذيرفته ايد. جمله هايي مانند: «من متأسفم که سرت داد کشيدم. خيلي از اين کار ناراحت شدم و سعي مي کنم ديگر اين کار را تکرار نکنم.»

4- به فرزندتان کمک کنيد تا اشتباهي را که انجام داده است، جبران کند، مانند اين که به دوست او کمک کنيد تا برج اسباب بازي که کودک شما به آن ضربه زده و خراب کرده است، دوباره درست کند. يا نقاشي که او را خط خطي اش کرده است، دوباره بکشد. نکته مهم اين است که او بفهمد اشتباه هايي که انجام مي دهد تنها با گفتن کلمه «ببخشيد» اصلاح نخواهد شد.

به فرزندان بزرگ تر عذرخواهي را بياموزيد

1- از فرزند بزرگ تر خود انتظار بيشتري در اين باره داشته باشيد. چون سنش بالاتر است بايد بداند مفهومي که در پس عذرخواهي وجود دارد، چيست. بنابراين، او نخواهد توانست با زير لب گفتن يک «ببخشيد»، کار را تمام کند و از آن بگذرد.

2- به فرزند خود بياموزيد که يک عذرخواهي صحيح، بايد همراه با توضيحي درباره آن اشتباه باشد. توصيفي مبني بر اين که چرا آن کار اشتباه بود و بايد عذرخواهي کند. براي مثال: «من متأسفم که از کيف شما پول برداشتم. من بايد اول از شما اجازه مي گرفتم و براي شما احترام قايل مي شدم. اميدوارم که من را ببخشيد.»

3- از پافشاري بر عذرخواهي کودک اجتناب کنيد. متاسفانه حقيقت اين است که ما هميشه از کاري که انجام مي دهيم متأسف و پشيمان نيستيم، فرزندانمان نيز همين طور! نتيجه چنين اصراري اين خواهد بود که کودک ياد مي گيرد گفتن کلمه «ببخشيد» راهي براي فرار از مشکلاتي است که باعث آن شده است.

4- به دنبال روش هاي بالاتري از جبران کردن باشيد. ياد گرفتن «عذرخواهي» به اين معني است که شما مسئوليت و عواقب کاري را که انجام داده ايد، پذيرفته ايد. يک پنجره شکسته شده، بايد تعمير و هزينه اش پرداخت شود. يک گوشواره گم شده است، بايد جايگزين شود و اگر به احساس کسي ضربه خورده است، بايد از راه مناسبي جبران شود.

3خرداد89-خراسان