مي خوام خودم غذا بخورم
كوچولوي نوپاي ما كمكم بزرگ ميشود و ميخواهد كارهاي شخصياش را خودش انجام بدهد.
حريف خيلي كارها نميشود، اما خوردن از آن دسته كارهايي است كه راحتتر ميتواند استقلالش را با آن به رخ بزرگترهايش بكشد. اما ما بزرگترها شايد خيلي هم از اين موضوع خوشحال نشويم. شايد پذيرش اين موضوع كه فرزندمان ديگر به اندازه قبل به ما وابسته نيست كمي آزرده خاطرمان كند و همين امر و البته دلسوزيهاي بجاي پدرانه و مادرانهمان از ما فردي بسازند كه دائما نگران غذا خوردن اوست و به او ميگويد چه چيز را بخورد و چقدر بخورد، چه چيز را نخورد و... اما نكند همين محبتهاي خالصانه ما، ميز غذا را به يكي از پرتنشترين بخشهاي خانه تبديل كند. پس چه كنيم تا كودكمان مواد غذايي مورد نيازش را دريافت كند و از آن مواد گاهي نه چندان خوشمزه هم لذت ببرد؟
كودكان نوپا بر سر ميز غذا
كودكان نوپا در حال يادگيري چگونگي هدايت دنياي خود، ارتباط برقرار كردن و كنتــرل جنبههاي مختلف زندگي هستند. در واقع اختيار آنچناني ندارند، ولي خوردن، يكي از نخستين زمينههايي است كه اختيار آن را بهدست خواهند گرفت. والدين هم ميتوانند با دادن مقدار آزادي متناسب در انتخاب نوع غذا و خوردن آن، كودكانشان را در لذت بردن از اين قدرت محدود ياري دهند.
با پيشبيني مشكلات احتمالي و ارائه چندين حق انتخاب، ميتوانيد به كودك بياموزيد كه چه رفتارهايي نتايج مثبت و كدام رفتارها نتايج منفي بهدنبال خواهند داشت.
اغلب كودكان نوپا در خوردن، ايرادگير هستند
اغلب كودكان نوپا آن استقلال درحال شكوفايي خود را با خوردن و گاهي هم نخوردن بروز ميدهند. بنابراين تقريباً تمام كودكان در اين سن با صفات نقنقو و ايرادگير در غذا توصيف ميشوند. اگر بچهها از يك غذا خوششان نيايد، آن را نميخورند! اين ديگر مسئله پيچيدهاي نيست.
آيا نوپاي شما فقط تمايل به خوردن ماكاروني دارد؟ وقتي يك كودك روي يك غذا «كليد» ميكند شماييد كه غذاي داخل بشقاب كودك نوپايتان را انتخاب ميكنيد و ملزم نيستيد هر روز ماكاروني بپزيد. بيشتر اين نقنق كردنها مدت زيادي باقي نميمانند، البته اگر والدين اين موقعيت را فراهم نكنند. بچه از گرسنگي تلف نميشود و ياد ميگيرد كه به جاي گرسنه ماندن، در مورد غذا انعطاف بيشتري از خود نشان بدهد.
مثلاً نخستين بار وقتي لوبياسبز به فرزندتان ميدهيد، خوشش نميآيد؟ ممكن است والدين مجبور شوند كه يك نوع غذا را 10تا 15 بار ارائه بدهند تا بالاخره كودك آن را امتحان كند. بدون اجبار كردن كودك به خوردن، مدام معرفي لوبيا سبز را تكرار كنيد، فقط مقادير كمي را در دسترس بگذاريد تا كودك بتواند با آنها بازي كند و الگوي خوبي باشيد!
براي هر قاشق غذا چانه نزنيد
وقتي مي خواهيد فرزندتان غذايي را كه سرو كرديد، بخورد، ممكن است شروع به چانه زدن كنيد: «اگر سه قاشق ديگر بخوري، بهت يك شيريني ميدهم.» مسئله اين است كه اين تاكتيكها در درازمدت كارايي نخواهند داشت. با جشن گرفتن براي قاشق اسفناجي كه نوپايتان ميخورد يا نشاندادن نارضايتي وقتي كه نميخورد، زياده روي نكنيد. چندين دهه است كه والدين از دسر بهعنوان يك مشوق استفاده كردهاند. اين طرز تلقي را ايجاد ميكند كه تنقلات از وعده غذايي اصلي باارزشترند. تهديد به تنبيه هم مثل وعده دادن با دسر، در نهايت كارايي نخواهد داشت. يك مبارزه بر سر قدرت را ايجاد خواهد كرد. براي تشويق به خوردن غذاي سالم، به ارائه غذاهاي مغذي ادامه بدهيد و حال و هواي وقت غذا را خوب و مثبت نگهداريد.
اجازه بدهيد كودكان خودشان غذا بخورند
در حدود سن 9 ماهگي است كه فرزندتان بايد خوردن با دست را آغاز كند و در حدود 15تا 18 ماهگي سعي در استفاده از قاشق و چنگال كند. موقعيتهاي زيادي را بدينمنظور ايجاد كنيد، اما از اينكه فرزندتان به مقدار كافي ميخورد اطمينان حاصل كنيد تا اين تجربه منجر به كلافگي نشود. در مواقع لزوم كمك كنيد، ولي به علائم گرسنگي و نشانههاي سيري او دقت كنيد. وقتي كه قاشق يا چنگال در كنترل شماست، بر خواست خود براي دادن يك قاشق اضافهتر غلبه كنيد و وقتي كودك نوپاي شما قلق خوردن را بهدست آورد، كنار بكشيد و بگذاريد او عنان را در دست بگيرد. بعضي والدين بر اين باورند كه اگر نگذارند بچهها خودشان غذا بخورند به نفع خود آنهاست، ولي با اينكار حق مسلم بچهها در اين سن را از آنها ميگيرند. آنها بايد بتوانند تصميم بگيرند كه بخورند يا نه، چه بخورند و چقدر بخورند و اينگونه است كه ياد ميگيرند كه علائم داخلي حاكي از گرسنگي و سيري را تشخيص بدهند. و نكته ديگر كه حائز اهميت است اينكه كودكان نياز به يادگيري و تمرين حركات مربوط به غذا خوردن را به تنهايي دارند.
بعضي والدين بر اين باورند كه اگر نگذارند بچهها خودشان غذا بخورند به نفع خود آنهاست، ولي با اينكار حق مسلم بچهها در اين سن را از آنها ميگيرند.
اگر كودكم يك وعده غذا نخورد چه؟
بيشتر كودكان در اين سن نياز دارند كه با فاصله كوتاهي غذا بخورند تا 6بار در روز شامل 3وعده اصلي و 2تا 3 ميانوعده. در هنگام برنامهريزي غذا و ميان وعده اين نكته را مدنظر قرار دهيد. ولي در نظر داشته باشيد كه برنامهريزي غذايي فقط زمان ارائه غذا به كودك را مشخص ميكند. ممكن است فرزندتان هر موقعيت براي خوردن را نپذيرد. شايد اجازه بدهيم تا كودك يك وعده غذا را نخورد چرا که بايد به كودكان اجازه داده شود كه به علائم گرسنگي خود پاسخ بدهند ، از آرام كردن بچههاي گرسنه با دادن تنقلات يا شير يا نوشيدنيها درست قبل از غذا خودداري كنيد ، اين كار ميتواند اشتها را كاهش داده و تمايل كودك به چشيدن غذاي جديد ارائه شده را كم كند.
از راهكارها هم بهره ببريد
غذا را به اندازه صحيح و كافي سرو كنيد. اكثر والدين مقدار غذاي مورد نياز كودكشان را بيش از مقدار واقعي آن ميدانند. مخصوصاً در مورد غذاهايي كه مورد علاقه هم نباشند، براي شروع چند قاشق غذاخوري زياد هم هست. غذا را به همراه خانواده ميل كنيد. جاي فرزند نوپايتان را بر سر ميز غذاي خانواده مشخص كنيد، خوب است كه بچهها در اين سن ببينند كه والدين و خواهر و برادرشان با همديگر غذاي سالم ميخورند. وقتي كه بچهها بهطور مرتب در كنار خانواده غذا بخورند، رژيم غذايي سالمتري را كه شامل ميوه و سبزي بيشتري است دريافت خواهند كرد. علاوه بر آن بهدنبال موقعيتهايي باشيد كه فرزندتان بتواند به همراه دوستان در منزل يا مكانهاي ديگر غذاهاي سالم بخورد.
همشهري
تنظيم براي تبيان: کهتري