راهکارهايي براي پرورش دانش آموز خلاق

شنبه 31 شهريور ماه 1386   02:04

آموزش و پرورش هر کشوري هسته مرکزي و منشا پيشرفت اقتصاد ، فرهنگ ، علم ، تمدن ، سياست و مذهب آن کشور است.
تاکنون بارها درباره اهميت جايگاه آموزش و پرورش و نحوه ارتقاي کيفي و کمي آن در مقالات ، سمينارها و گردهمايي هاي محلي و کشوري مسوولان سخن به ميان آمده است.
چه صاحب نظراني که در راه پيشرفت اين ضرورت زندگي انساني قلم زدند و چه خادماني که در راه اعتلاي اين مهم گام برداشتند و از هيچ کوشش و تلاشي دريغ نکردند، اما با توجه به نيازهاي روزافزون جامعه بشري و پيشرفت روزافزون علوم و فنون جديد توجه به نقش آموزش و پرورش در تربيت نيروي انساني کارآمد پررنگ تر مي شود.به نظر مي رسد که در امر آموزش :
1- رسم رايج بر آن شده است که دانش آموزان و حتي در مقاطع دانشگاهي دانشجويانمان را ترغيب و تشويق به دريافت اطلاعات خواه از اينترنت يا چکيده نويسي از مقالات مکتوب گذشته واداشته ايم و شايد اين موضوع در رشته علوم انساني بارزتر نمايان شود. متاسفانه بيشتر دانش آموزان ، خانواده ها و گاهي هم معلمان محترم تنها از دانش آموزان توقع انجام کار تحقيقي را دارند و دانش آموزان و خانواده هايشان نيز توقع نمره.
چه پسنديده است که بناي امر به ابتکار در نوشتن دو صفحه اطلاعات فردي و تحقيقي باشد. به جاي ارائه يک کتابچه يا تحقيق چند ده صفحه اي يا تهيه نماد، ماکت ، نقاشي ، طرح و خوشنويسي و در کل هر آنچه در توان دانش آموز است را از او بخواهيم نه اين که دانش آموزان را محصور و مجاب به انجام تحقيقاتي کنيم که گاه هيچ نفع آموزشي براي او ندارد. همچنين مي توان براي ترغيب دانش آموزان و خارج سازي آنها از محيط بسته کلاس و کتاب آنها را به ترجمه مقالات يا تفسير و نقد آنها راهنمايي کنيم.
در همين جا خوب است به اين نکته هم اشاره شود که فرار مغزها هميشه به بيرون از مرز فيزيکي و جغرافيايي يک کشور نيست.
اينترنت امروز و سازمان جهاني اطلاعات رايانه اي چتر خود را روي ذهن دانش آموزان گسترده و ديگر کمتر کسي به تحقيق مي انديشد. در واقع شايد رسالت طلبگي علم و دانش اندوزي آن که جزيي از فرهنگ لاينفک آموزشي کشور بوده که قدمت چند هزار ساله اي هم دارد در آموزش امروز کمتر مدنظر قرار مي گيرد.
2- يادمان باشد که دانش آموزان مان را براي شنا در درياي بيکران واقعيت هاي زندگي امروز و آتي پرورش دهيم چرا که اگر قرار به شنا کردن است همه دانش آموزان در حوضچه هاي افکار خود و دنياي پيرامون محيط زندگي شان غواصاني ممتازند و وظيفه ما پرورش غواصاني است که بتوانند در درياها و اقيانوس هاي علمي فرهنگي ، ورزشي و... جهاني شنا کنند.
3- يکي از اموري که به نظر مي رسد بسيار کم مورد توجه قرار گرفته عدم اختصاص سرانه مدارس بر حسب تحقيقات و عملکردهاي آموزشي و تربيتي است. نيکو خواهد بود اگر مدرسه اي داراي عملکرد آموزشي ، علمي ، تربيتي ، پرورشي و ورزشي يا برنامه ويژه يا مضاعفي است بايد داراي پشتوانه مالي مشوق و حامي دانش آموز و مربي در تحقيقات و نوآوري هاي تحصيلي باشد. در اين بخش به واقع عملکرد معلم و دانش آموز تعيين کننده ميزان اختصاص سرانه آموزشگاه است.
4- از ديگر مواردي که باز هم در آموزش نيازمند توجه به آن است اختصاص ساعتي تحت عنوان مطالعه آزاد در مدرسه است که دانش آموز بتواند ابتدا بااستفاده از شيوه هاي آموخته شده شيوه هاي درست مطالعه را به کار برده و اين مساله را از آموزشگاه به صورت عملي شروع و در بيرون از مدرسه ادامه دهد. مي تواند اين ساعت جزيي از ساعت درسي به حساب آيد همچون فارسي ، رياضيات ، ورزش و... و نتايج همين مطالعات خارج از کلاس اما در مدرسه مددرسان تحقيقات ميداني دانش آموزان واقع شود.
همچنين در پايه هاي مقطع ابتدايي سبب نهادينه شدن فرهنگ کتابخواني و در مقاطع بالاتر منبع پاسخگويي خوبي به سوالات دانش آموزان و رفع ابهامات ، پرکننده اوقات فراغت و از همه مهمتر عامل گسترش افکار فعال دانش آموزان درسنين نوجواني و آغاز جواني باشد.
مليحه صفري کبودگنبد