اوقات‌ فراغت‌ گم‌ شده‌ در سالن‌هاي‌ گيم‌ نت‌

گروه‌ اجتماعي‌ وحيد شريفي‌:
ظهور مدرنيته‌ و تقابل‌ با سنت‌، آثار مثبت‌ و منفي‌ بسيار برجوامع‌ بشري‌ گذاشته‌ است‌. فارغ‌ از مباحث‌ نظري‌ اگر بخواهيم‌، نگاهي‌ به‌ تفاوت‌هاي‌ نسل‌ قديم‌ و جديد داشته‌ باشيم‌ در خواهيم‌ يافت‌ كه‌ آثار ظاهري‌ مدرنيته‌ جامعه‌جهاني‌، جامعه‌ ايراني‌ را نيز در برگرفته‌ است‌. اين‌ آثار را با كمي‌ كنكاش‌ مي‌توان‌ در رفتار ما، طرز پوشش‌ و چگونگي‌ پركردن‌ اوقات‌ فراغت‌ مشاهده‌ كرد.
يكي‌ از آثار مدرنيته‌ استفاده‌ از وسايل‌ صوتي‌ و تصويري‌، ماهواره‌ و رايانه‌ براي‌ پر كردن‌ اوقات‌ فراغت‌ است‌ كه‌ البته‌ در بين‌ نوجوانان‌ و جوانان‌ نمود بيشتري‌ دارد و در بازي‌هاي‌ رايانه‌يي‌ بيشتر جلوه‌ كرده‌ است‌. زماني‌ آتاري‌ بود، بعد به‌ ترتيب‌ ميكرو، سگا، پلي‌استيشن‌ و در آخر هم‌ كامپيوتر.
در سال‌هاي‌ اخير يكي‌ از مشاغل‌ پردرآمد و كم‌ دردسر ايجاد گيم‌نت‌ها بوده‌ كه‌ توجه‌ بسياري‌ از نوجوانان‌ و جوانان‌ ايراني‌ راه‌ به‌ سوي‌ خود جلب‌ كرده‌ است‌. آخرين‌ آمار ارايه‌ شده‌ از سوي‌ مديركل‌ نظارت‌ بر اماكن‌ عمومي‌ ناجا نگراني‌هاي‌ بسياري‌ را در اين‌ باره‌ ايجاد كرد. سردار محمدعلي‌ نجفي‌ اعلام‌ كرد كه‌ روزانه‌ حداقل‌ بين‌ 20 تا 30 هزار پسر 11 تا 21 ساله‌ تهراني‌ بيش‌ از سه‌ ساعت‌ از اوقات‌ فراغت‌شان‌ را در مراكز گيم‌نت‌ سپري‌ مي‌كنند. همچنين‌ نجفي‌ اعلام‌ كرد كه‌ برخي‌ از اين‌ گيم‌نت‌ها تبديل‌ به‌ مركز توزيع‌ موادمخدر و مشروبات‌ الكلي‌ شده‌ است‌، در واقع‌ باظهور پيش‌ پديده‌هايي‌ در سال‌هاي‌ اخير بحث‌ اوقات‌ فراغت‌ جوانان‌ و نوجوانان‌ با چالشي‌ تازه‌ مواجه‌ شده‌ است‌. دكتر كمالي‌ جامعه‌شناس‌ در اين‌ باره‌ مي‌گويد: افزايش‌ گرايش‌ نوجوانان‌ و جوانان‌ به‌ گيم‌نت‌ها اين‌ حقيقت‌ را بيان‌ مي‌كند كه‌ فقدان‌ هدف‌ و بي‌برنامگي‌ در جوانان‌ وجود دارد كه‌ سبب‌ پيدايش‌ فراغت‌هاي‌ بيمارگونه‌ و انواع‌ انحراف‌ها و بزهكاري‌ها در جامعه‌ شده‌ است‌.
وي‌ درباره‌ علل‌ افزايش‌ گيم‌نت‌ ها و گرايش‌ نوجوانان‌ و جوانان‌ به‌ اين‌ مراكز بيان‌ مي‌كند: هرچه‌ اوقات‌ فراغت‌ جوانان‌ را با برنامه‌هاي‌ كيفي‌تر و مورد علاقه‌ آنها پركنيم‌، مي‌توانيم‌ از انحراف‌ آنها جلوگيري‌ كنيم‌. وقتي‌ جوان‌ با گستره‌يي‌ از پيشنهادات‌ رنگارنگ‌ براي‌ گذران‌ اوقات‌ فراغتش‌ روبرو مي‌شود و هيچ‌ يك‌ از برنامه‌هاي‌ پيشنهادي‌ ما احساس‌ رضايت‌ او را جلب‌ نمي‌كند، اين‌ امر باعث‌ مي‌شود كه‌ جوان‌ به‌ سراغ‌ گزينه‌هايي‌ مانند گيم‌ نت‌ها و حتي‌ گزينه‌هاي‌ خلاف‌ و غيرقانوني‌ برود.
وي‌ مي‌ افزايد: بايد حواسمان‌ به‌ اين‌ نكته‌ باشد كه‌ نوجوانان‌ بزهكار طعم‌ اولين‌ تجربه‌هاي‌ خلاف‌ كارانه‌ خود را هنگامي‌ چشيده‌اند كه‌ لحظه‌هايشان‌ در چارچوب‌ برنامه‌هاي‌ هدفمند و اصولي‌ ما نگنجيده‌ و آنان‌ براي‌ پر كردن‌ اوقات‌ فراغت‌ خود به‌ اين‌ راه‌ها كشيده‌ شده‌اند.
كمالي‌ با اشاره‌ به‌ لزوم‌ هدايت‌ اوقات‌ فراغت‌ جوانان‌ مي‌گويد: جواني‌ مقطعي‌ از دوران‌ زندگي‌ است‌ كه‌ افراد به‌ دليل‌ كمتر بودن‌ فعاليت‌هاي‌ اجتماعي‌ و ضروري‌ نبودن‌ كار و تامين‌ معاش‌، اوقات‌ فراغت‌ بيشتري‌ دارند. ما بايد شرايطي‌ را فراهم‌ كنيم‌ تا اين‌ قشر بتوانند به‌ سوي‌ فعاليت‌هاي‌ داوطلبانه‌، آزاد و با حق‌ انتخاب‌ كشيده‌ شوند و اين‌ فعاليت‌ها را به‌ گونه‌يي‌ تعريف‌ كنيم‌ كه‌ گرايش‌ها، علايق‌ و آرزوهاي‌ آنان‌ را كه‌ در برگيرنده‌ نيازهاي‌ غريزي‌ و شرايط‌ سني‌ آنها است‌ تامين‌ كند.
به‌ عقيده‌ كارشناسان‌ اغلب‌ جوانان‌ و نوجوانان‌ ايراني‌ نمي‌دانند كه‌ چگونه‌ بايد از اوقات‌ فراغت‌ خود استفاده‌ كنند. در واقع‌ اوقات‌ فراغت‌ بسياري‌ از جوانان‌ ايراني‌ با سرگرمي‌هاي‌ مضر هدر مي‌رود. به‌ همين‌ واسطه‌ ظهور گيم‌نت‌ها توانسته‌ بسياري‌ از جوانان‌ و نوجوانان‌ را جذب‌ خود كند. در طول‌ چند ماه‌ اخير در تهران‌ بازار گيم‌نت‌ها بسيار پررونق‌ شده‌ بطوري‌ كه‌ متوسط‌ درآمد ماهيانه‌ اين‌ مغازه‌ها از 600 هزار تومان‌ نيز فراتر رفته‌ است‌. به‌ عقيده‌ بسياري‌ از كارشناسان‌ گيم‌نت‌ها را نبايد محدود ساخت‌ بلكه‌ بايد ساماندهي‌ كرد. اين‌ نكته‌يي‌ است‌ كه‌ مدير كل‌ اماكن‌ استان‌ تهران‌ نيز به‌ آن‌ اشاره‌ دارد او به‌ ساماندهي‌ گيم‌نت‌ها اشاره‌ مي‌كند و بر نظارت‌ بر آنها تاكيد دارد.
آنچه‌ واضح‌ است‌ محدود سازي‌ يا از بين‌ بردن‌ گيم‌نت‌ها چاره‌ساز نيست‌. مسوولان‌ براي‌ متنوع‌ كردن‌ اوقات‌ فراغت‌ جوانان‌ و نوجوانان‌ بايد با ايجاد مراكز تفريحات‌ سالم‌ و ارايه‌ تسهيلات‌ ويژه‌ براي‌ آنها از انحراف‌ احتمالي‌ آنها در مراكزي‌ همچون‌ گيم‌نت‌ها جلوگيري‌ كنند.

اعتماد – 28 خرداد 85