علي اخوان بهبهاني
آخرين يكشنبه سالي كه گذشت، غلامحسين الهام از لغو مصوبه هيئت وزيران در سال 1370 مبني بر تغيير ساعت رسمي كشور خبر داد و بسياري را شگفت زده كرد.چند روز بعد و قبل از پايان تعطيلات، ادارات آموزش و پرورش استان و شهر تهران، در يك روز با صدور اطلاعيه و انجام مصاحبه اي ساعت كار جديدمدارس را اعلام كردند.در اطلاعيه استاني آمده بود كه ساعت تشكيل كلاسهاي درس مدارس شهرستانهاي استان تهران طبق روال گذشته خواهد بود و تغيير نميكند. اخذ اين تصميم به منظور رفاه حال دانشآموزان و معلمان اعلام شده بود. اما مدير روابط عمومي آموزش و پرورش شهر تهران اعلام كرد كه با توجه به مصوبه اخير هيئت دولت مبني بر عدم تغيير ساعت رسمي كشور، ساعت شروع كار مدارس شهر تهران از14فروردين ماه ساعت 7 صبح خواهد بود. اطلاعيه استاني يك روز بعد تكذيب شد، ولي قابل پيشبيني بود كه 14 فروردين ماه چه وضعي به وجود خواهد آمد .
هر جا يك جور
نكته ديگري كه وجود داشت اين بود كه در مصوبه 28 اسفند 84 دولت آمده بود كه < در شرايط خاص تصميمگيري درباره آغاز ساعت كار ادارات، بانكها و مدارس در استانها، براساس افق منطقهاي و با هماهنگي و پيشنهاد استانداران انجام خواهد شد .> اين به معناي تفاوت تغيير ساعات اداري در استانهاي مختلف بود. پس دست مسئولان محلي براي انتخاب ساعت باز بود و در نتيجه در برخي مناطق اين كار انجام و در برخي مناطق انجام نشد .
اعتراض نمايندگان
نمايندگان مجلس نيز به اين موضوع معترض بودند. اولين تذكر در اينباره را نمايندگان اسلامآباد غرب و قزوين در خصوص تغيير ساعت كار مدارس به وزير آموزش و پرورش دادند. عماد افروغ هم تذكر داد كه < هر تصميمي را بايد قبل از عيد و منسجم گرفت و همزمان با عدم تغيير ساعت، سياستهاي جديد را اعلام كرد، نه اينكه مرتب تبصره بزنند و در مورد ساعت آموزش و پرورش و ادارات تغييرات ايجاد كنند. اين تبصرهها رفتارها را غيرقابل پيشبيني و ايجاد يكسري مزاحمت مي كند. اگر بعد از 27 سال نتوانيم يك تصميم منسجم بگيريم، پس كي مي توانيم؟ >!
در پاسخ به اين اعتراضات كميسيون آموزش و تحقيقات، وزير آموزش و پرورش را به مجلس دعوت كرد تا در خصوص تغيير ساعت مدارس توضيح دهد .
فرشيدي در اين جلسه عنوان كرد : < تعدادي از نمايندگان مجلس با بازگشايي مدارس در ساعت 7 صبح و تعدادي نيز با بازگشايي مدارس در ساعت 8 صبح موافق هستند. نتيجه جلسه اين شد كه كميسيون آموزش و تحقيقات بعد از بررسي كارشناسي و علمي مركز پژوهشهاي مجلس در خصوص تغيير ساعت مدارس، نظر دهد .>
ارزيابي منفي است
بررسي در اين خصوص در مركز پژوهشها صورت گرفت و نتيجه آن به صورت گزارشي تحت عنوان < تغيير ساعات مدارس و تاثير آن در دانشآموزان و خانوادههاي آنان > منتشر شد. در اين گزارش تصريح شده كه 62/2 درصد از كادر آموزشي مورد مطالعه اعتقاد داشتند كه تغيير ساعت شروع به كار مدارس به 7 صبح باعث كاهش ترافيك شده، 30 درصد نيز گفتهاند كه اين امر تاثيري بر ترافيك شهر تهران نداشته و 7/8 درصد نيز اظهار داشتهاند كه اين تغيير ساعت باعث افزايش ترافيك در سطح شهر شده است .
همچنين 38/9 درصد از اعضاي كادر آموزشي مورد مطالعه خواهان آن بودهاند كه طبق سالهاي قبل ساعت رسمي كشور در بهار يك ساعت به جلو كشيده شود، /141 درصد نيز موافق وضعيت موجود (تغيير از 8 صبح به 7 صبح) بوده و 20 درصد نيز اظهار داشتهاند كه بهتر است در طول سال ساعت رسمي كشور هيچ تغييري نداشته باشد .
بر اساس اين گزارش، عمدهترين مشكلات ناشي از تغيير ساعت از ديدگاه كادر آموزشي به ترتيب اولويت شامل : خواب آلودگي، كسالت و خستگي، بينظمي و دير رسيدن دانشآموزان به مدرسه، ايجاد ناهماهنگي در ميان اعضاي خانواده، بيميلي به صرف صبحانه، تاثير منفي بر درك مطالب و افزايش استرس بوده است و در همين حال عمدهترين مزاياي تغيير ساعت نيز به ترتيب اولويت شامل: كاهش ترافيك، زود و راحتتر رسيدن به منزل در هنگام ظهر، كسب فرصت بيشتر براي مطالعه، ايجاد شادابي بيشتر در ميان دانشآموزان، اقامه سر وقت نماز صبح و فهم بهتر مطالب در كلاس اعلام شده است .
مركز پژوهشها همچنين نظر تعدادي از خانوادهها پيرامون تغيير ساعت مدارس را به صورت تلفني جويا شده كه آنها - با توجه به شاغل بودن يا نبودن مادر - نقطه نظرات متفاوتي ابراز داشتهاند، از جمله اينكه به دليل كمخوابي از يك طرف و محدود بودن فرصت آماده شدن براي حركت به سوي مدرسه از طرف ديگر، كودكان معمولا صبحانه درستي ميل نميكنند كه ممكن است به همين دليل بعدها با عوارض منفي خاصي روبه رو شوند و شايد اين عمل باعث ضعف جسماني ، بيحسي و كم شدن هشياري دانشآموزان شود .
در همين ارتباط كارمنداني كه فرزند دانشآموزشان حدود يك ساعت قبل از آنها به مدرسه رفته و يا ظهرها زودتر به خانه برميگردند، دچار نگراني شدهاند .
نظر سنجي مركز پژوهشها از 341 دانشآموز شهر تهران در مورد تغيير ساعت شروع به كار مدارس از 8 صبح به 7 صبح نيز حكايت ازآن دارد كه 24/1 درصد از دانشآموزان از اين تغيير ساعت خيلي زياد، 14/4 درصد زياد و 29/4 درصد تا حدي اعلام رضايت كردهاند، 16/5 درصد از دانشآموزان هم از اين موضوع اصلا رضايت نداشتند، 6/2 درصد رضايت خيلي كمي ابراز داشته و 9/4 درصد نيز گفتهاند كه رضايت كمي دارند. همچنين 38/5 درصد از دانشآموزان موافق با تغيير ساعت، 29/4 درصد تا حدي موافق و 32/1 درصد كاملا مخالف بودهاند .
در مورد تاثير تغيير ساعت در به موقع رسيدن دانشآموزان به مدرسه، 25/1 درصد از دانشآموزان اظهار داشتهاند كه راحتتر و زودتر به مدرسه ميرسند، 46/4 درصد گفتهاند كه تغيير ساعت تاثيري در دير يا زود رسيدن آنها به مدرسه نداشته است و 28/4 درصد از دانشآموزان گفتهاند كه اين تغيير ساعت باعث دير رسيدنشان به مدرسه شده است .
تاثير تغيير ساعت بر كيفيت درسي دانشآموزان از ديگر مسائل مورد توجه مركز پژوهشها بوده كه 28/8 درصد از دانشآموزان اعلام كردهاند كه اين تغيير باعث بهتر شدن درس آنها شده، 61/2 درصد اظهار داشتهاند كه تاثيري بر كيفيت درسي آنان نداشته و 10 درصد نيز گفتهاند كه اين تغيير ساعت باعث بدتر شدن درسشان شده است .
در مورد تاثير تغيير ساعت بر ميزان شادابي دانشآموزان نيز 39/6 درصد از دانشآموزان اظهار داشتهاند كه اين تغيير ساعت باعث
شادابي بيشتر آنان شده، 37/9 درصد نيز معتقد بودهاند كه اين امر تاثيري بر شادابي آنان نداشته و 22/2 درصد نيز گفتهاند كه اين تغيير ساعت باعث كم شدن شادابي آنان شده است .
در پايان گزارش مركز پژوهشها آمده است: نظر دانش آموزان با توجه به متغيرهاي زمينهاي (جنس و سن و ميزان فاصله مدرسه تا منزل و مقطع تحصيلي) درباره تغيير ساعت شروع به كار مدارس از 8 صبح به 7 صبح تفاوت معناداري نداشته و آنها عموما داراي نظرات مشابه بودهاند .
بايد ساماندهي شود
علي عباسپور تهراني فرد رئيس كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس در خصوص تغيير ساعات مدارس ميگويد : < مركز پژوهشهاي مجلس نتيجه بررسي خود را در خصوص تغيير ساعت مدارس به كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس ارائه داد كه در جمعبندي مركز پژوهشهاي مجلس، اين امر مورد تا‡ييد قرار نگرفته است .> عباسپور اضافه ميكند : < يكسري مطالعات ديگر نيز در دست بررسي است اما در هر حال با توجه به اينكه شوك ناگهاني در تغيير ساعت مدارس به خانوادهها وارد شده است و آنها مجبور شدند كه برنامههاي خود را با آن تطبيق دهند، درست نبود كه در زمان باقيمانده از سال تحصيلي فعلي، تغيير ديگري ايجاد شود .> وي گفت : < تغيير يا برگشت ساعت مدارس را به مصلحت نميدانيم و معتقديم كه براي سال تحصيلي جديد اين امر بايد ساماندهي شود .> عباسپور تاكيد دارد : < با تعاملي كه بين كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس و وزارت آموزش و پرورش است، اميدواريم اين موضوع حل شود .>
سلامت – 3 تير 85 |