انسان موجودي اجتماعي است، از زمان تولد تا واپسين دم حيات نيازمند ديگران است. در جامعه زندگي مي کند، از آن تأثير مي پذيرد و بر آن تأثير مي گذارد .

کانون   خانواده   ، نخستين نهاد اجتماعي است که کودک در آن پرورش مي يابد و مي آموزد که چگونه رفتار اجتماعي داشته باشد .

در محيط هاي اجتماعي نظير مهدکودک، نهادهاي ديگري به جز   خانواده   در آموزش هنجارها و ارزش ها به فرزندان دخالت دارند و با افزايش سن کودک به مرور از نقش خانواده ها کاسته و بر نقش اين کانون ها در الگو دهي به شخصيت کودک افزوده مي شود .  مهدکودک   ، براي بچه ها عموماً جذابيتي بيش از   خانه و خانواده   دارد و نيز نقشي بسيار اساسي و مهم در   تربيت کودکان   ايفا مي کند .

بنابراين براي به ثمر نشستن اين نهال هاي ترد و شکننده و کمک به رشدِ صحيح آنان بايد محيطي امن و عاري از هر انحرافي براي تربيت آنان فراهم ساخت .

  تأثيرپذيري کودکان در مهد به مراتب بيشتر از خانه و خانواده است. اگر مربيان، افرادي آموزش ديده، کارآمد و متخصص در زمينه تربيت کودکان باشند خواهند توانست به بهترين شکل ممکن کودکان را تربيت کنند .

بسياري از کودکان با رشد روزافزون تعداد مادران شاغل، بيش از نيمي از روز خود را در مهدها سپري مي سازند و رفتارها، ارزش ها و الگوهاي بسياري را از اين مکان ها کسب مي کنند، حال اين مربيان و مسئولان مهدها هستند که بايد ضمن عنايت به وظيفه خطير   تعليم و تربيت   ، و بهره گيري از شيوه هاي مثبت و کارآمد، در ساختن نسل آتي کمر همت ببندند .

مهدکودک ها تا چه اندازه در پيمودن اين مسير موفق بوده اند؟

به استناد جديدترين تحقيقي که تا به حال در مورد مراقبت از کودک صورت گرفته، کودکاني که اوقات خود را دور از مادر و در مهدکودک مي گذرانند، پرخاشگرتر مي شوند و مدت زماني را که کودک در مهدکودک مي گذراند هر چه طولاني تر باشد، احتمال اين که هنگام رسيدن به سن کودکستاني پرخاشگرتر شود بيشتر است .

کودکاني که بيش از 30 ساعت در هفته را در مهدکودک مي گذرانند، در ناهنجاري هاي رفتاري همچون جنگ و دعوا، رذالت، بيرحمي، حمله و نيز رفتارهاي نامناسبي چون جدال، پرتوقعي و پرحرفي «نمره بيشتري » مي آورند و آموزگاران آمادگي و مادران اين کودکان، از آنها به عنوان کودکان تهاجمي، بهانه گير، نترس، دردسرآفرين و افرادي که بايد خواسته هايشان به سرعت عملي شود، ياد مي کنند .

محققان هنوز نتوانسته اند دليل اين رفتارها را دقيقاً مشخص کنند اما برخي، علت مشکلات رفتاري اين کودکان را خستگي والدين بر اثر کار و عدم توجه به کودک و يا عدم توجه مسئولان مهدکودک ها عنوان مي کنند .

در اين تحقيق آمده است که اگر مي خواهيد اين گونه رفتارها را تقليل دهيد، بهتر است از مدت زماني که کودک در مهدکودک مي گذراند بکاهيد .

از سوي ديگر و بنابر گزارش مؤسسه ملي «بهداشت و توسعه رفتار کودکان»، بچه هايي که بين سال هاي دوم تا چهارم زندگي در مهدکودک هستند نسبت به ساير کودکان آموزش زبان و حافظه بهتري دارند .

کودکاني که زمان زيادي را در مهدکودک به سر مي برند، غمگين و ترسو هستند اما اين مشکل تا سن آمادگي از ميان خواهد رفت .

از آنجا که رابطه کودک با دوستان و مربيان خود در مهد، دوستانه است تأثيرپذيري و الگوبرداري از آنان در قياس با محيط خانواده، بيشتر است، زيرا پدر و مادر با حالتي اقناعي و دستوري با کودک رفتار مي کنند. او نيز اين حالت اجبار و سلطه گري را در خانه احساس مي کند، چرا که دريافته است پدر و مادر بزرگتر از او هستند. حتي گاهي اوقات احساس مي کند که آنان به دليل بزرگتر بودن به او زور مي گويند، اما احساس کودک در مهد به مربيان و همسالان خود احساسي دوستانه و به دور از اجبار و زور است .

اگر مهدها به مکان هايي جز «محل نگهداري» کودکان تبديل شوند، به عبارت ديگر به وظيفه اصلي خود که جامعه پذيري و تربيت صحيح کودکان و نه صرف نگهداري از آنان، بدل شوند، نسل کارآمد و شايسته اي را تحويل جامعه خواهند داد .

به اعتقاد مربي مهدکودک، وظيفه مهم اين مراکز آشنا کردن کودکان با هنجارها، ارزش هاي جامعه و آموختن رفتار اجتماعي و نيز آشکار کردن استعدادهاي نهفته در آنان است، به طوري که در آينده با ورود به مراکز آموزشي و هنري، اين استعدادها هر چه بيشتر بارور شوند .

مهدکودک ها و مراکز پيش دبستاني وظيفه آموزش فعاليت هاي پيش از دبستان و آماده کردن کودک براي ورود به دبستان را بر عهده دارند .

در مهدکودک، خردسالان با فراگيري نقاشي، شعر، سرود،   بازي   و ... با رويدادها و محيط اطراف خود آشنا مي شوند .

کودک رفتارهاي مورد پذيرش در جامعه را مي آموزد. کودکاني که دوران کودکي را در مهد مي گذرانند بهتر و راحت تر مي توانند با محيط اطراف خود ارتباط برقرار کنند و در ارتباطات اجتماعي خود کمتر به مشکل برخورد مي کنند و نسبت به ديگر کودکان به مراتب، جامعه پذيرتر هستند .

برخي از مهدکودک ها براي آرام و يا سرگرم کردن کودکان شيوه هاي نادرستي را به کار مي گيرند که نمي توان بر آنها نام مهدکودک را نهاد. اين موارد در مهدهاي دولتي و جاهايي که زير نظر سازمان هاي دولتي هستند، کمتر ديده مي شود و ممکن است احياناً در مهدهاي خصوصي مشاهده شود .

مهد براي کودکان به منزله يک محيط کاملاً صميمي و دوستانه است . لذا تأثيرپذيري کودکان در مهد به مراتب بيشتر از خانه و خانواده است. اگر مربيان، افرادي آموزش ديده، کارآمد و متخصص در زمينه تربيت کودکان باشند خواهند توانست به بهترين شکل ممکن کودکان را تربيت کنند .

برخي مهدکودک ها، سالانه چند بار، دوره هاي آموزشي براي مربيان خود ترتيب مي دهند و طي آن شيوه هاي نوين تربيت را به آنان آموزش مي دهند. برعکس در برخي ديگر از مهدکودک ها، رفتار نادرست مربيان با کودکان، زمينه ساز بروز رفتارهاي غيراخلاقي از سوي کودکان شده است .

والدين بايد در انتخاب مهد دقت بسيار به خرج دهند و کودکان را به دست مهدها و مربياني بسپارند که اطمينان کافي در مورد نحوه آموزش آنها داشته باشند .

  کودکاني که اوقات خود را دور از مادر و در مهدکودک مي گذرانند، پرخاشگرتر مي شوند و مدت زماني را که کودک در مهدکودک مي گذراند هر چه طولاني تر باشد، احتمال اين که هنگام رسيدن به سن کودکستاني پرخاشگرتر شود بيشتر است .

تعداد مادران خانه دار که کودکان را در مهدها مي سپارند، در قياس با زنان شاغل اندک است. چنين مادراني براي اين که بتوانند با خيالي آسوده در خارج از خانه به کار بپردازند، مجبورند کودک خود را به مهد بسپارند .

براي اين که مربيان با تمام وجود در جهت ارتقاي سطح تربيتي و آموزشي کودکان گام بردارند، بايد ميزان مشغوليت هاي ذهني آنها را کاهش داد و اين وظيفه مديران و مسئولان مهدکودکهاست که به مشکلات مربيان رسيدگي کنند .

بعضي از مدارس ابتدايي از پذيرفتن کودکاني که قبل از مدرسه اوقات خود را در مهدکودک ها سپري کرده اند، خودداري مي کنند چرا که سياست هاي آموزشي مهدکودک ها با آنها همسو نيست .

از سوي ديگر مادران شاغل با وجود آگاهي نسبت به وظيفه ي خود از   تربيت صحيح   فرزند و گاه عليرغم ميل باطني خويش ناچارند ساعت هاي طولاني از کودکشان دور باشند . ضمن اين که احساس مي کنند فرزندانشان در مهد در کنار تربيت اجتماعي ، آموزش هاي مورد نياز به ويژه آماده شدن براي ورود به اجتماع مدرسه را مي بينند .

به هر حال در شرايط کنوني که نياز به حضور فعال تر و مؤثرتر زنان در فعاليت هاي گوناگون اجتماعي به شدت محسوس است، نقش و کارکرد مهدهاي کودک در تربيت فرزندان و آموزش اجتماع پذيري به آنان بيش از پيش اهميت يافته است .

از اين رو بايد استانداردهاي لازم براي فعاليت اين اماکن فرهنگي از سوي مسئولان مربوط تعيين و تبيين شود تا از سويي مهدکودک ها ملزم به رعايت اين استانداردها براي ادامه فعاليت شوند و از سوي ديگر خانواده ها با آگاهي از ضوابط ، مراکزي مناسب را براي سپردن فرزندانشان شناسايي کنند .

منبع : زن روز